Onderzoek doen – slavenhandel & het archief van de MCC
Onderzoek doen naar trans-Atlantische slavenhandel en andere maritieme onderwerpen in het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC).
Trans-Atlantische slavenhandel
Het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) geeft veel gedetailleerde informatie over trans-Atlantische handel in slaafgemaakten in de 18e eeuw. Het is daarmee uniek in de wereld.
Archief MCC uitgeroepen tot werelderfgoed
Het archief van de MCC is sinds 2011 opgenomen in UNESCO's Memory of the World-Register.
Slavenreis van de Eenigheid (1761-1763) als blog
Het Zeeuws Archief maakte een blog over de reis van het MCC-schip de Eenigheid uit de jaren 1761-1763. Dankzij de archiefstukken kan de reis van dag tot dag worden gevolgd.
Online expositie ‘Handelaar in slaven’
De online expositie 'Handelaar in slaven' vertelt in essentie het verhaal van de trans-Atlantische slavenhandel en de Middelburgse Commercie Compagnie.
Voor onderzoekers
Zeeuws Archief brengt slavenhandel op interactieve kaart in beeld
Het Zeeuws Archief heeft vandaag de website MCC Reizen gelanceerd. De site brengt de scheepsreizen van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) op een interactieve kaart in beeld.
Transcripties online van brieven uit Suriname uit 1667-1683
Meer dan 500 brieven uit Suriname uit de jaren 1667-1682 zijn getranscribeerd en online doorzoekbaar gemaakt. De brieven zijn een zeldzame bron voor onderzoek naar Suriname in de 17e eeuw.
Zwart en Zeeuws
De omzwervingen van Eva
Eva kwam in mei 1731 aan in Zeeland met het schip Rusthof uit Suriname. Met de verklaring van de stad Middelburg dat zij "een vrije persoon" was, ging zij opnieuw op reis.
De vrijheid van Tannetje de Vrije
Van 1762 tot 1768 woonde er een Afrikaans meisje op Walcheren. Een kapitein had haar van zijn reis naar Afrika en Suriname meegebracht. Ze werd Tannetje Vrijheid genoemd of Tannetje de Vrije.
Swarte Jan: van verstekeling tot oploper
Als verstekeling belandde hij in 1780 in Middelburg. Als 'Swarte Jan' verliet hij de stad, aan boord van een schip van de MCC voor een lange reis naar Angola en Guyana.
Interviews
Nieuw licht op de komst van slaafgemaakten in Middelburg in 1596
Nederland maakte in 1596 kennis met tot slaaf gemaakte Afrikanen. Onbedoeld, want een kaperkapitein zou een Portugees schip hebben gekaapt, dat de Afrikanen vervoerde. Maar was dat wel echt dat zo?
Afrika en Europa eeuwenlang gelijkwaardige handelspartners
Afrikanen en Europeanen waren eeuwenlang gelijkwaardige handelspartners, ook tijdens de periode van trans-Atlantische slavenhandel. Dat zegt docent en onderzoeker Angus Dalrymple-Smith.
Zwarte stem zelden in archieven aanwezig
“De zwarte stem is zelden in archieven aanwezig. Historici doen er een moord voor.” Aan het woord is Prof. Dr. Gert Oostindie, hoogleraar Caraïbische geschiedenis en directeur van het KITLV in Leiden.
Nieuwsberichten
Internationaal Kenniscentrum Slavernij officieel van start
Het Internationaal Kenniscentrum Slavernijverleden, afgekort tot KCS Zeeland, is officieel opgericht. Het KCS richt zich op het slavernijverleden en de doorwerking ervan in het heden.
Onderzoek naar slavernijverleden Veere gepubliceerd
Het rapport van het onderzoek naar het slavernijverleden van Veere is openbaar gemaakt en online in te zien. Het Zeeuws Archief verleende medewerking aan het onderzoek.
Zeeuwse geschiedenis in nieuw Suriname Museum
Vandaag 25 november 2025 is de officiële opening van het nieuwe Suriname Museum in Amsterdam. Uit het Zeeuws Archief zijn archiefstukken te zien over de trans-Atlantische slavenhandel.
Expositie slavenhandel tot eind 2025 te bekijken
De expositie 'ooggetuigen van het slavernijverleden' in het Zeeuws Archief is nog tot eind 2025 te bezoeken.
MCC op SAIL Amsterdam
Een slavenreis van de Middelburgse Commercie Compagnie is het onderwerp van Armazoen, een dansfilm en presentatie, nu te zien op SAIL Amsterdam t/m 24 augustus 2025.
Familiesporen – publieksmiddag voorouderonderzoek
Op vrijdag 27 organiseren we bij het Zeeuws Archief de bijeenkomst Familiesporen, een publieksmiddag over voorouderonderzoek, in samenwerking met het Nationaal Slavernijmuseum en Keti Koti Zeeland.
Onthulling Wandkleed over trans-Atlantische slavenhandel
Het wandkleed CARGAZOEN, ARMAZOEN, RETOUREN is onthuld. Kunstenaar Liesbeth Labeur verwijst met het ontwerp naar de mensenhandel in het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC).
Film Bloedlijnen in Haags filmfestival
Filmfestival Movies that Matter vertoont 29 maart 2025 de documentaire Bloedlijnen over nazaten van voorouders die leefden in slavernij of een aandeel daarin hadden. Het Zeeuws Archief werkte mee.
Slavernijverleden en doorwerking in het heden
Onderzoek naar slavernijverleden Veere gepubliceerd
Het rapport van het onderzoek naar het slavernijverleden van Veere is openbaar gemaakt en online in te zien. Het Zeeuws Archief verleende medewerking aan het onderzoek.
Internationaal Kenniscentrum Slavernij officieel van start
Het Internationaal Kenniscentrum Slavernijverleden, afgekort tot KCS Zeeland, is officieel opgericht. Het KCS richt zich op het slavernijverleden en de doorwerking ervan in het heden.
Nederlandse staat volgt advies Dialooggroep en biedt excuses aan voor slavernijverleden
Premier Mark Rutte heeft namens de Nederlandse excuses aangeboden voor het slavernijverleden. Daarmee reageert het kabinet op het advies van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden.
Rapport Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden gepresenteerd
De Nederlandse Staat excuses moet aanbieden voor het slavernijverleden. Dat is een van de aanbevelingen uit het rapport met bevindingen van het Adviescollege Dialooggroep Slavernijverleden.
Zeeuws Archief in dialooggroep slavernijverleden
De komende tijd start een ‘adviescollege dialooggroep slavernijverleden’ een reeks gesprekstafels over het slavernijverleden. Hannie Kool-Blokland, directeur van het Zeeuws Archief, is een van leden.
DNB biedt excuses aan voor rol in het slavernijverleden
De Nederlandsche Bank heeft vandaag, 1 juli 2022, excuses aangeboden voor haar rol in het trans-Atlantische slavernijverleden. Ook neemt de bank maatregelen.
Zeeuws Archief in klankbordgroep slavernijverleden
Een externe klankbordgroep gaat De Nederlandsche Bank ondersteunen in het proces van reflectie op haar slavernijverleden. Hannie Kool-Blokland, directeur van het Zeeuws Archief, is een van de leden.
Het zwarte verleden van Zeeland, tv-serie in 6 delen
Goed/fout ondernemerschap
27 mei 2021: Aflevering 1 van de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland', over het archief van de MCC. “Het biedt ons de kans om te weten te komen wat er is gebeurd", zegt Hannie Kool-Blokland.
Een gevangenis op zee
3 juni 2021: Aflevering 2 van de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland' over de reis van Zeeland naar Afrika. Ad Tramper vertelt over de voorbereidingen en het eerste traject van de reis.
Levende lading voor Zeeuwse rekening
10 juni 2021: Afl. 3 van de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland' over het leven aan boord van een slavenschip. Hannie Kool-Blokland vertelt over de ziekten aan boord van de overvolle schepen.
Gekocht in Afrika, verkocht in Amerika
17 juni 2021: Aflevering 4 van de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland', over de aankomst in Zuid-Amerika. Roosanne Goudbeek vertelt wat er gebeurde na aankomst in de koloniën.
Slavenhandel en de economie van Walcheren
24 juni 2021: Aflevering 5 van de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland, over het economisch belang van slavenhandel. Gerhard de Kok, docent aan de Universiteit van Leiden, geeft uitleg.
Alles voor de vrijheid!
1 juli 2021: Aflevering 6 van de tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland', over daden van verzet. Ad Tramper en Roosanne Goudbeek vertellen hoe slaafgemaakten vochten voor de vrijheid.
Nieuwsarchief 2024
Bloedlijnen, documentaire over nazaten en hun slavernijverleden
De documentaire Bloedlijnen gaat over nazaten van voorouders die leefden in slavernij of een aandeel daarin hadden. De film gaat vrijdag 13 september 2024 in première in Film by the Sea.
Universiteit van Ghana en Zeeuws Archief houden expositie over slavernijverleden
In Ghana opent maandag 1 juli 2024 de tentoonstelling 'Slave Resistance & Trans Atlantic Slave Trade' over de trans-Atlantische slavenhandel en vrijheid en verzet.
In de maak: wandtapijt over Zeeuws slavernijverleden
In Zeeland wordt een groot wandtapijt over het Zeeuwse slavernijverleden gemaakt. Het Zeeuws Archief droeg bij aan het ontwerp. Iedereen kan meehelpen bij het maken van het tapijt.
De Nazaten – Zeeuws slavernijverleden op tv
Omroep Zeeland zendt vanaf morgen, woensdag 22 mei, de tv-serie 'De Nazaten' uit, over het Zeeuwse slavernijverleden en de doorwerking ervan. Ook het Zeeuws Archief leverde een bijdrage.
Docu ‘Zwarte Stem’ in filmfestival Curaçao
De documentaire 'Zwarte Stem' wordt 12 april 2024 vertoond in het Curaçao International Film Festival. Het Zeeuws Archief leverde een bijdrage aan deze film over doorwerking van het slavernijverleden.
Slavenhandelsarchief in dansfilm Armazoen
In een zeecontainer die de route van een trans-Atlantische slavenreis volgt, wordt de dansfilm Armazoen vertoond. Inspiratiebron vormde de eerste slavenreis van de Middelburgse Commercie Compagnie.
Nieuwsarchief 2023
Theater maakt gevolgen slavernij tastbaar
De voorstelling is uitverkocht, en toch kun je meer zien en horen over 'Water vergeet niet', het theaterstuk van Koen Verheijden in het Zeeland Nazomerfestival.
Transcripties online van brieven uit Suriname uit 1667-1683
Meer dan 500 brieven uit Suriname uit de jaren 1667-1682 zijn getranscribeerd en online doorzoekbaar gemaakt. De brieven zijn een zeldzame bron voor onderzoek naar Suriname in de 17e eeuw.
Radio OVT vanuit Zeeuws Archief
Zondag 8 oktober: uitzending VPRO-radio OVT vanuit het Zeeuws Archief. Archiefmedewerkers vertellen over Johan Adriaan van de Perre, bouwheer van het Van de Perrehuis, en de slaafgemaakte Leonora.
Documentaire ‘Zwarte Stem’ over doorwerking slavernijverleden
De film 'Zwarte Stem' is 9 september 2023 in première gegaan in Film by the Sea. Het Zeeuws Archief leverde een bijdrage aan deze documentaire over de doorwerking van het slavernijverleden.
Zeeuws Archief brengt slavenhandel op interactieve kaart in beeld
Het Zeeuws Archief heeft vandaag de website MCC Reizen gelanceerd. De site brengt de scheepsreizen van de Middelburgse Commercie Compagnie (MCC) op een interactieve kaart in beeld.
Slavenhandelsarchief in Maritiem Muzeeum Zeeland
Voor de nieuwe inrichting over het Zeeuwse slavenhandelsverleden in het heropende maritieme museum in Vlissingen deelde het Zeeuws Archief kennis, archiefstukken, een scheepsmodel en een verhaal.
Zwarte vrouwen uit archieven in muziektheater
Voor een muzikale theatervoorstelling brengt regisseur Koen Verheijden samen met het Zeeuws Archief drie zwarte vrouwen uit archiefstukken tot leven. Te zien in het Zeeland Nazomerfestival 2023.
Nieuwsarchief 2022
Open Dag Zeeuws Archief ‘De reis van Leonora’
Op zaterdag 5 november 2022 is de Open Dag van het Zeeuws Archief met als thema 'De reis van Leonora - slavenhandel door de MCC'.
Expositie ‘Ooggetuigen van de slavenhandel’
In het Zeeuws Archief in Middelburg is de expositie 'Ooggetuigen van de slavenhandel' te zien.
Slaafgemaakte Leonora in Zeeland Nazomerfestival
Theatervoorstelling Leonora brengt het verhaal tot leven van een tot slaaf gemaakte vrouw die weet te ontsnappen aan slavernij. Te zien van 26-8 tot 3-9-2022 in het Zeeland Nazomerfestival.
Leonora: van archief- tot theaterstuk
Het verhaal over de ontsnapping van de tot slaaf gemaakte Leonora heeft als inspiratiebron gediend voor een nieuwe theaterproductie, 29 juni en 1 juli te zien in Theater Bellevue in Amsterdam
Avond over Zeeuws slavernijverleden met Maartje Duin & Peggy Bouva
Hoe objecten uit Zeeuws familiebezit leiden naar Surinaamse plantages. Daarover gaat een avond met Maartje Duin & Peggy Bouva, 30 maart 2022 in Middelburg. Wil je erbij zijn? Meld je dan aan!
Nieuwsarchief 2011-2021
Archief over slavenhandel uit Zeeuws Archief op NPO2
De tv-serie 'Het Zwarte Verleden van Zeeland' is vanavond en morgenavond te zien op NPO 2 om 18.20 uur, na het NOS Journaal Regio. Het Zeeuws Archief werkte aan de serie mee.
Archief slavenhandel in tv-programma Propaganda
Het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie komt 16 september 2021 aan bod in een nieuwsitem over slavernij en slavenhandel.
Staaltjes stof uit archief MCC in expositie Voices of Fashion
Een uniek archiefstuk mét twee stukjes textiel uit het Zeeuws Archief is nog tot en met 15 augustus 2021 te zien in de expositie Voices of Fashion in Centraal Museum Utrecht.
Wegens succes verlengd: Expositie over Suriname met stukken uit Zeeuws Archief
De Grote Suriname-tentoonstelling in de Nieuwe Kerk in Amsterdam is wegens succes verlengd tot en met zondag 1 maart. Over kolonisatie en slavenhandel zijn stukken uit het Zeeuws Archief te zien.
Zeeuws Archief bij Four Freedom Awards in New York
Lonnie Bunch, oprichter en oud directeur van hét museum over Amerikaans-Afrikaanse historie en cultuur, heeft de Algemene Vrijheidsaward ontvangen. Het Zeeuws Archief was in New York aanwezig.
Zeeuws Archief winnaar Geschiedenis Online Prijs 2019
Het Zeeuws Archief heeft de Juryprijs van de Geschiedenis Online Prijs 2019 gewonnen met de online expositie 'Handelaar in slaven'.
Tentoonstelling Aan boord van een slavenschip
Hoe was het leven aan boord van een slavenschip van de Middelburgse Commercie Compagnie? Dat is te zien in de tentoonstelling 'Aan boord van een slavenschip'.
Herdenking afschaffing slavenhandel
In 2014 wordt de afschaffing van de slavenhandel herdacht, met een officieel programma in Zeeland en de nationale herdenking op 14 juni 2014 in Middelburg.
Zwarte stem zelden in archieven aanwezig
“De zwarte stem is zelden in archieven aanwezig. Historici doen er een moord voor.” Aan het woord is Prof. Dr. Gert Oostindie, hoogleraar Caraïbische geschiedenis en directeur van het KITLV in Leiden.