Open dag 2026 'Voor de rechter - misdaad en straf'

Wees welkom op de open dag van het Zeeuws Archief! Op zaterdag 7 november kun je kennismaken met het werk van het Zeeuws Archief en de archieven en collecties. Het thema is dit jaar ‘Voor de rechter – 500 jaar misdaad en straf in Zeeland -. Er zijn rondleidingen, lezingen en presentaties.

Dit onderwerp is mede gekozen omdat de strafvonnissen van de Arrondissementsrechtbank in Middelburg onlangs gedigitaliseerd zijn. Dit is een waardevolle bron voor (familie)onderzoek en omdat men in die tijd voor allerlei kleine vergrijpen al voor de rechter moest verschijnen.

Presentaties

Op het programma staan interessante lezingen die aansluiten bij het thema van de open dag:

• De strafvonnissen van de Arrondissementsrechtbank worden toegelicht in de presentatie van Zeeuws Archief medewerkers Leo Hollestelle en Dennis Eggebeen.
• Oud-archivaris Ad Tramper onderzocht een moord in Kwadendamme in 1826 en weet daar boeiend over te vertellen.
• Zeeuws Archief medewerker Ilja Mostert vertelt over de rechtspraak in vroegere tijden en geeft aandacht aan de unieke ‘waarheidsboeken’.
• Historica en journalist Rianne van Oosterom en historica Ina-Maria Duijnhouwer verzorgen een lezing over ‘moffenmeiden’ in Zeeland, waar zij beiden onderzoek naar verrichtten.
• Catharine Aretakis, onderzoeker aan de Universiteit van Utrecht, zal vertellen over het onderzoek naar Jodenvervolging buiten de grote steden en gaat hierover met bezoekers in gesprek.

Rondleidingen en meer

Veel belangstelling is er altijd voor de rondleiding naar het ondergrondse depot, waar een aantal originele archiefstukken bekeken kunnen worden. Een Zeeuws Archief medewerker geeft toelichting.

Dit jaar kan er ook een kijkje genomen worden in een aantal kamers in het Van de Perrehuis, waar van 1838 tot 1997 de rechtbank gevestigd was.

Doorlopend is er een ‘pop-up’ expositie over objecten refereren aan misdaad en straf in vervlogen tijden. In de studiezaal van het Zeeuws Archief en bij het Genealogisch Centrum kun je terecht met vragen over je eigen (genealogisch) onderzoek. De Walcherse Archeologische Dienst presenteert vondsten en er is een boekverkoop. Vele soorten papier én een bijzondere vouwwijze worden getoond in de studiezaal.

Vriendenlezing

De dag wordt afgesloten met de jaarlijkse ‘Vriendenlezing’, waarin een schrijver vertelt over de rol van archieven in zijn of haar werk. Dit jaar wordt Bas von Benda-Beckmann geïnterviewd door Marjolijn van Leeuwen, voorzitter van de Stichting Vrienden van het Zeeuws Archief. Bas ontving in 2024 de Libris Geschiedenis Prijs voor zijn boek ‘Het kleedje voor Hitler’.

Praktische informatie

De open dag begint om 10.00 uur bij het Zeeuws Archief, Hofplein 16 in Middelburg en gratis te bezoeken. De lezingen zijn op vaste tijden, zorg dat je op tijd bent (vol=vol). Voor de rondleidingen in het depot en de bezichtiging van kamers in het Van de Perrehuis dient op de dag zelf bij de receptie een ticket gehaald te worden.

De dag wordt afgesloten met de Vriendenlezing, om 16.00 in de Koorkerk in Middelburg. De lezing kost 10,-, Vrienden van het Zeeuws Archief gratis.