Vriendenlezing

De Vrienden van het Zeeuws Archief organiseren elk jaar een lezing, waarin een Bekende Nederlander vertelt over de rol van archieven en archiefonderzoek in zijn of haar werk. De Vriendenlezing wordt gehouden tijdens een speciale dag waarop het Zeeuws Archief iedereen een kijkje achter de schermen geeft. De lezing is gratis voor Vrienden van het Zeeuws Archief en hun introducés.

Zodra de volgende jaarlijkse spreker en datum bekend zijn, leest u dat hier.

Voorgaande lezingen in het Zeeuws Archief

Een keur aan Bekende Nederlanders heeft in de voorgaande jaren vertelt waarom archieven en archiefstukken in hun werk onmisbaar zijn.

• 2011: Sjeng Scheijen – Een artistiek leven in internationale archiefschatten

• 2010: Marjan Berk – Het bloed kruipt…

• 2009: Annejet van der Zijl – Spannende verhalen in oud papier

• 2008: Arthur Japin – Liefde in archieven

• 2007: Hans Goedkoop – De macht van de tijdmachine

• 2006: Nelleke Noordervliet – Papieren familiereünie

• 2005: Cees Fasseur – Persoonlijke herinneringen. Mijn weg tot de geschiedenis

Uit hun verhalen blijkt telkens opnieuw het belang en de noodzaak van het beheren, bewaren en toegankelijk maken van bronnen over de (Zeeuwse) geschiedenis.

Sjeng Scheijen: Ik wist niet dat er zoveel te ontdekken viel

“Ik vind het belangrijk de persoonlijke beleving in de geschiedenis een plek te geven”, vertelt Sjeng Scheijen voorafgaand aan de lezing. “Dat mensen zien dat het menselijke geschiedenis is. Vaak ontstaan door toevallige factoren als onderlinge strijd en emotionele gevoelens. Daarmee haal ik het onderwerp misschien van een voetstuk af. Maar grote kunst is sterk genoeg om dat te overleven.”
Scheijen is slavist en specialist op het gebied van 19e- en vroeg 20e-eeuwse kunst. Als onderzoeker is hij verbonden aan de vakgroep Slavische talen & culturen aan de Universiteit Leiden. Zijn huidige onderzoek, waar veel archiefonderzoek bij komt kijken, betreft de ondergang van de Russische Avant-Garde.
Voor zijn biografie Sergej Diaghilev, een leven voor de kunst oogstte Scheijen lof alom. Het boek werd zelfs opgenomen in de prestigieuze eindejaarslijst van het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker. Lovende recensies verschenen in The New York Times, The Daily Telegraph, The Wall Street Journal en de Amerikaanse Vogue. Ook in Nederland werd zijn boek goed ontvangen. De auteur was onder andere te gast in het televisieprogramma De Wereld Draait Door.
Lees hier het interview dat Sjeng Scheijen gaf aan de Zeeuws Archief Nieuwsbrief.
Een artistiek leven in internationale archiefschatten, Vriendenlezing in 2011

Marjan Berk: Ik voel me echt Zeeuws

“Ik voel me echt Zeeuws”, vertelde Marjan Berk na afloop van de lezing over de zoektocht naar haar Zeeuwse roots en vermeende afstamming van Jacob Cats.
Over deze zoektocht schreef zij de roman Het bloed kruipt… (2005).
Het familiearchief dat zij voor het boek raadpleegde is in 2010 geschonken aan het Zeeuws Archief. Het gaat om het familiearchief Van de Wall. De schenker, dr. Joost W.M. van de Wall, is een achterneef van Marjan Berk.
De stamvader van de Van de Walls op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden was Johan Frederik van de Wall, in de Bataafs-Franse Tijd baljuw van Zierikzee. Via zijn moeder stamt de schenker ook af van Leonardus Ferleman (1726-1794), verzamelaar en directeur van het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. In het familiearchief zijn veel gegevens te vinden over de familieleden op Schouwen-Duiveland, bijvoorbeeld over de 19-eeuwse arts Hubert Willem Ferleman te Zierikzee.

Marjan Berk maakte carrière als actrice en presentatrice in de wereld van cabaret, musical, toneel, radio en televisie. Toen het beroep van actrice haar weinig voldoening meer bracht, verlegde ze haar koers naar het schrijven. In 2010 verscheen het boek Het schreien niet verleerd, opnieuw een familiegeschiedenis.
Het bloed kruipt…, Vriendenlezing in 2010

Annejet van der Zijl: Zonder archieven geen biografie

Annejet van der Zijl noemt archieven onmisbaar in het schrijfproces. Zonder archieven waren de boeken Sonny Boy en Anna (de biografie over Annie M.G. Schmidt) nooit tot stand gekomen. “Je vindt er namelijk feiten en jaartallen, en daar houd ik mij tijdens het schrijven aan vast. Ik heb ze nodig om een verhaal tot leven te brengen. Ooggetuigen zijn ook belangrijk, maar die onthouden geen feiten en jaartallen. Ik zou helemaal ongelukkig worden als er geen archieven zouden bestaan. Daar liggen zoveel spannende verhalen.”
Spannende verhalen in oud papier, Vriendenlezing in 2009

Arthur Japin: Teveel weten is gevaarlijk

De mate waarin Arthur Japin onderzoek doet in de archieven verschilt per boek. “Het zoeken gebeurt vanuit een verliefdheid op het onderwerp, de hoofdpersoon. Die wil ik zo goed mogelijk leren kennen”, vertelt de auteur. Japin maakt daarbij gretig gebruik van digitale bronnen. “Steeds meer archieven staan op internet en dat is erg aantrekkelijk. Toch levert ter plekke onderzoek doen in archieven mooie vondsten op. Ik vond bijvoorbeeld bloemetjes in een archief in Weimar, geplukt door koning Willem II voor zijn dochter Sophie op de dag dat zij het huis verliet.”
Desondanks wil de romancier niet een overdaad aan gegevens verzamelen: “Teveel weten is gevaarlijk.”
Liefde in archieven, Vriendenlezing in 2008

Hans Goedkoop: Uitzonderlijke rol bewegend beeld

In de opleving van de historische belangstelling van de laatste jaren speelt bewegend beeld een uitzonderlijke rol. Op televisiezenders en festivals, in musea en 'experiences’- overal komt het verleden ons tegemoet op film en video. Zelfs de geschiedenis van onze eigen familie of ons eigen huis wordt er soms mee geschreven. Wat is dat voor historische belangstelling? Wat betekent die voor de gewone burger? En voor de archieven? Op deze vragen gaat Hans Goedkoop in als historicus en presentator van het televsisieprogramma Andere Tijden, maar ook als burger die steeds meer van zijn persoonlijke geschiedenis ontdekt via bewegend beeld.
De macht van de tijdmachine, Vriendenlezing in 2007

Nelleke Noordervliet: Van bron tot boeiend verhaal

“Veel gegevens over de geschiedenis zijn te vinden in de archieven. Over de eigen familie is lang niet altijd te vinden wat je zoekt. Hoe kun je archieven, bronnen en familieverhalen combineren tot een lopend en boeiend verhaal?”, daarover vertelt auteur Nelleke Noordervliet. Zij deed voor haar veelgeprezen romans intensief archiefonderzoek.
Papieren familiereünie, Vriendenlezing in 2006

Cees Fasseur: Onderga een historische sensatie!

Het openen van de enveloppen met brieven van koningin Wilhelmina die door haar moeder Emma zorgvuldig waren dichtgelakt. Dat was een historische sensatie voor prof.mr.dr. Cees Fasseur, auteur van de tweedelige biografie van Wilhelmina.

De historicus en jurist roept mensen op zelf een historische sensatie te ondergaan. “Het besef als eerste na honderd of tweehonderd jaar kennis te nemen van bijvoorbeeld een briefwisseling. Al lang geleden overleden mensen komen weer tot leven. Het verleden wordt daardoor opeens tastbaar en heel aanraakbaar. Alleen een onderzoek in een archief kan dat gevoel overbrengen. Wie die historische sensatie niet kent, raad ik aan het zelf te ondergaan. Bijvoorbeeld door te beginnen met een genealogisch archiefonderzoek of met de geschiedenis van de eigen buurt, stad of streek. Vrijwel elk onderwerp leent zich wel voor een bezoek aan het archief.”
Persoonlijke herinneringen. Mijn weg tot de geschiedenis, Vriendenlezing in 2005

Reageer op dit artikel

Uw naam

Uw email Uw email adres wordt niet getoond

Uw reactie

Neem de letters over

• Andrea Oostdijk op 14 oktober 2011 om 16:45 uur
  Beste meneer, mevrouw, ik wilde graag naar de lezing over Diaghilev morgen. Zijn er nog kaarten of kan ik die gewoon bij de ingang kopen? Met vriendelijke groet, Andrea Oostdijk Middelburg
• Lineke van den Bout, webcoordinator op 15 oktober 2011 om 10:41 uur
  Beste Andrea, er zijn nog kaarten beschikbaar hoor! Aan de receptie van het Zeeuws Archief en voor de lezing aan de zaal.