Speurtocht slavernijverleden van Middelburg

Speurtocht 2 in de serie 'Geschiedenis ligt op straat’


Met de WIC en MCC op ontdekkingstocht door Middelburg

De West-Indische Compagnie (WIC) en de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC) waren bedrijven die handel dreven op Afrika en West-Indië. West-Indië is de oude naam voor het Caribisch gebied en de koloniën in Brazilië, Suriname, Essequebo, Demerary, Berbice en de Antillen.

Driehoekshandel
De WIC en de MCC hielden zich vooral bezig met de driehoekshandel. Dat hield in:
1. Vanuit Europa handelsgoederen (vooral textiel, wapens, alcohol, schelpen en kralen) uit Europa en Azië vervoeren naar West-Afrika.
2. in West-Afrika handelsgoederen ruilen tegen goud, ivoor en slaven en deze vervoeren naar West-Indië.
3. in West-Indië slaven verkopen en retourgoederen (vooral koffie, cacao en suiker) vervoeren naar Europa.

Kralenmannetje in kraaiennest - Tekening: Ramon de Nennie

Herinneringen
In Middelburg herinneren nog heel veel plaatsen aan de driehoekshandel en de rol die Zeeland speelde in de slavenhandel. Met de speurtocht Geboeid door het Zeeuwse slavernijverleden ga je op ontdekkingstocht door dit verleden.

Kralenmannetje
Het lenige kralenmannetje leidt de ontdekkingsreizigers langs een tekst uit een logboek van een kapitein die nieuwe gebieden ging ontdekken voor de WIC om handel mee te drijven. Het kralenmannetje staat ook stil bij de plaats waar hij zelf gemaakt is: een oventje waar kralen werden gemaakt die als ruilmiddel dienden om slaven mee te kopen.

Ontdekkingsreis
De ontdekkingsreis gaat verder langs de kantoren van de WIC en de MCC, waar de directeuren vergaderden en waar je je kon inschrijven als je op een slavenschip wilde meevaren. Je ziet de pakhuizen van de beide handelsbedrijven, waar goud, ivoor, suiker, koffie, cacao, huiden, tabak en katoen werden opgeslagen. Je komt te weten hoe de dominees over slavenhandel en slavernij dachten en waar de slavenschepen werden gebouwd.

Sporen uit het slavernijverleden
Overal in de stad zijn sporen van het Zeeuwse slavernijverleden te vinden. Het kralenmannetje weet je er alles over te vertellen. Ga met hem mee en beleef het boeiende verleden!

Voorkant Slavernijroute - Ontwerp: Ramon de Nennie

Geschiedenis ligt op straat
Overal waar je loopt, overal waar je kijkt, is geschiedenis. Ieder huis, iedere straat, iedere wijk heeft zijn eigen verhaal. Vaak zijn die verhalen al eeuwen oud en soms zijn ze wat recenter. Maar elk verhaal is het waard om verteld te worden.

Anders kijken
Een 12-jarige jongen zei, toen hij de slavernijspeurtocht door Middelburg had gelopen: “Ik wist niet dat er in Middelburg zoveel plaatsen waren die iets te maken hebben met het slavernijverleden. Die plekken weet ik nu en ik kijk er anders naar dan toen ik het nog niet wist.”

Wat houdt het in
Om leerlingen op een aansprekende manier ‘anders’ te laten kijken naar de geschiedenis van Middelburg ontwikkelt het Zeeuws Archief een serie speurtochten door de stad.

De aantrekkelijk vormgegeven speurtochten voeren de leerlingen langs plaatsen in de stad die verbonden zijn aan een bepaald thema en geven achtergrondinformatie daarover. Aan de hand van wat ze zien en lezen kunnen de leerlingen vragen beantwoorden. In het midden van de speurtochten is een plattegrond opgenomen waarop de route is afgebeeld. Rondom de plattegrond staan afbeeldingen van de plaatsen waarlangs de tocht gaat. De speurtochten beginnen altijd bij het Zeeuws Archief.

Er zijn momenteel vier speurtochten verkrijgbaar:

1. Ontdekkingstocht door het VOC-verleden van Middelburg (2002, herdruk 2009).
2. Geboeid door het Zeeuwse slavernijverleden (2004, herdruk 2010).
3. Pelgrimstocht langs kloosters en kerken (2008).
4. Wederopbouwroute Middelburg herrijst uit zijn as (2010).

Voor wie is het bestemd
Primair onderwijs : midden- en bovenbouw.
Voortgezet onderwijs: onderbouw.

Kralenmannetje met handelsgoederen - Tekening: Ramon de Nennie

Wat heeft u eraan
Primair onderwijs
Deze activiteit sluit aan bij de kerndoelen voor ‘Oriëntatie op jezelf en de wereld’ en ‘Kunstzinnige oriëntatie’.

Voortgezet onderwijs
Deze activiteit sluit aan bij de kerndoelen voor Mens en maatschappij en Kunst en cultuur.

De leerlingen maken op een speelse manier kennis met de geschiedenis van een bepaald onderwerp en leren ‘anders’ naar hun omgeving te kijken. Ze leren tevens gebouwen en objecten in ruimte en tijd te plaatsen.

Als je weet dat in de zestiende eeuw zwarte slaven werden vrijgelaten op het Abdijplein, loop je nooit meer ‘zomaar’ over het Abdijplein. Als je weet dat er in al die pakhuizen goederen werden opgeslagen die uit Afrika en Westindië kwamen, zoals goud, ivoor, suiker, koffie, cacao, huiden, tabak en katoen, etc., loop je nooit meer ‘zomaar’ langs al die pakhuizen.

Geschiedenis ligt op straat: alles heeft een verhaal. Als je door Middelburg loopt, loop je eigenlijk door een spannend geschiedverhaal. De opzet van de speurtocht is dat leerlingen dit verhaal leren kennen en waarderen.

Leerlingen lopen de route langs herinneringen aan het slavenhandelverleden van Middelburg - Foto: Zeeuws Archief-AWK Wat moet u er voor doen
De speurtocht bij de receptie van het Zeeuws Archief kopen en zelfstandig uitvoeren.

Hoe lang duurt het
Ca. 1 tot 1½ uur.

Waar vindt het plaats
In de stad Middelburg, beginnend bij het Zeeuws Archief, Hofplein 16 Middelburg, 0118-678800.

Wat kost het
€ 4,00 per speurtocht.

Contactpersoon
Anneke van Waarden-Koets, educatie@zeeuwsarchief.nl.

Bookmark and Share