Restauratie schilderij ‘Schepen op de rede van Veere’ voltooid


De restauratie van het zeventiende-eeuwse schilderij ‘Schepen op de rede van Veere, 1651’ is voltooid. Het doek werd gisteren, maandag 28 maart 2011, in de raadzaal van het gemeentehuis van Veere onthuld door drs. René Molenaar, wethouder van Veere. Het schilderij maakt deel uit van de Stadhuiscollectie Veere, die wordt beheerd door het Zeeuws Archief.

Het schilderij stelt de rede van Veere in 1651 voor. De stad Veere is nauwkeurig weergegeven. Tussen een woud van scheepsmasten zijn de Grote Kerk, de Montfoortse toren en het stadhuis herkenbaar. Alle schepen op de rede hebben een nummer dat correspondeert met het nummer op een tekstbord. Per schip vermeldt het bord de scheepsnaam, de schipper, het scheepstype, de inhoudsmaten en het aantal opvarenden.
De 147 afgebeelde schepen hebben, volgens opschrift op het tekstbord, in 1651 de haven van Veere aangedaan.

Detail uit het schilderij ‘Schepen op de rede van Veere, 1651’ van het schip met nr 10: het fluitschip De Posthoorn, ook genaamd de Trouwe. Schipper is Adriaan Thijsen. Zijn schip wordt omschreven als ‘een fluijt met 2 deks bak en galjoen’. De kiel meet 110 voet en het schip kan ‘150 last’ of ‘16 stuk’ vervoeren. De bemanning bestaat uit 22 koppen, waaronder 2 scheepsjongens. Op de achtergrond is de Grote Kerk van Veere te zien. Zeeuws Archief, verzamelingen van de gemeente Veere, inv.nr GV150.
Detail uit het schilderij ‘Schepen op de rede van Veere, 1651’ van het schip met nr 10: het fluitschip De Posthoorn, ook genaamd de Trouwe.
Schipper is Adriaan Thijsen. Zijn schip wordt omschreven als ‘een fluijt met 2 deks bak en galjoen’.
De kiel meet 110 voet en het schip kan ‘150 last’ of ‘16 stuk’ vervoeren.
De bemanning bestaat uit 22 koppen, waaronder 2 scheepsjongens.
Op de achtergrond is de Grote Kerk van Veere te zien.
Zeeuws Archief, verzamelingen van de gemeente Veere, inv.nr GV150.

Toegeschreven aan Middelburgse kunstenaar

De voorstelling is geschilderd in olieverf op doek (165 × 290 cm.). Een signatuur is nog niet gevonden. In 1930 werd die nog aangetroffen. Dat ontdekte Peter Blom, archivaris van het Zeeuws Archief en conservator van de Stadhuiscollectie Veere. “In een restauratierapport uit 1930 blijkt dat de signatuur van Philip van Macheren is gevonden. Dat wordt ondersteund door een aantekening uit 1900 van de Veerse archivaris en politieagent Jacobus Willem Perrels (1865-1931).”
Over de kunstschilder Philip van Macheren is weinig meer bekend dan dat hij vermoedelijk in Middelburg is geboren en tussen 1675 en 1695 is overleden in Rotterdam. Hij schilderde zeegezichten.

In Veere sinds 1785

De stad Veere kocht in 1785 het doek aan. De aankoop werd verzorgd door de Veerse kunstschilder Jan of Jacob Swartzenbach, die na aankoop het doek eerst restaureerde. Sindsdien hing het in de raadszaal van het stadhuis, daarna in Stadhuismuseum De Vierschaar in Veere.
Het schilderij blijft tot eind april 2011 te zien in de raadszaal van het gemeentehuis van Veere te Domburg. Daarna gaat het weer terug naar zijn oude plaats in het Stadhuismuseum.

Aanvullend onderzoek

Archivaris van het Zeeuws Archief en conservator van de Stadhuiscollectie Veere, Peter Blom, gaat aanvullend onderzoek doen naar de achtergronden van het schilderij. Het Zeeuws Archief draagt als beheerder van de Stadhuiscollectie Veere zorg voor de restauratie en documentatie van het kunstwerk.
De kosten van de restauratie bedroegen € 15.000,-. De restauratie werd begeleid door conservatoren van het Scheepvaartmuseum Amsterdam en het Rijksmuseum.
Behalve de Stadhuiscollectie Veere beheert het Zeeuws Archief ook de Stadhuiscollectie Middelburg.