Axel

Axel, in Zeeuws-Vlaanderen, Gemeente Terneuzen.
Archiefdienst: Zeeuws Archief

De stad Axel, vroeger Ax-elle en Axla geheeten. Vroeger lag deze stad op een eiland, door twee takken van de Schelde gevormd, doch dit eiland is in 1789 met het vaste land vereenigd.

Axel lag in de Middeleeuwen in het gebied der zogenoemde Vier Ambachten; dat waren die van Hulst, Axel, Assenede en Boechoute. Het waren 4 plattelandsdistricten, die in 1012 door de Duitse keizer Hendrik II aan de Vlaamse graaf Boudewijn IV in leen werden gegeven en die staatkundig één geheel uitmaakten. Ze waren sterk afhankelijk van Gent. Zo is Axel een deel van het graafschap Vlaanderen geworden, waarbij we nog opmerken, dat tot in 1565 de stad en het ambacht Axel elk een eigen jurisdictie bezaten.

Natuurlijk is er pas na de verlening van stadsrechten in 1183 sprake van de stad. Daarvóór behoorde het tot het Axelambacht dat al in de 10e eeuw genoemd wordt.

Voor zover we momenteel met zekerheid weten, duikt de naam Axel voor het eerst in 991 in geschreven bronnen op (Axla). Dat was dus tijdens het bewind van bovengenoemde graaf Boudewijn IV. Het plaatsje was toen nog klein; er was echter al een haventje.

bronnen:
Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, deel 1, A.J. van der Aa, 1839
De geschiedenis van Axel, Dr. J. Wesseling, 1966