Solargraphy-experiment

In de tuin van het Zeeuws Archief, achter het monumentale Van de Perrehuis, is de afgelopen vijf maanden een wetenschappelijk experiment uitgevoerd. De Middelburgse Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen legde met behulp van een pinhole camera in ruim vijf maanden tijd de baan van de zon aan de hemel vast. Donderdag 23 december wordt de solargraph onthuld.

beschrijving

Wetenschappelijke experimenten toen en nu
In de zomer van 2010 benaderde de Middelburgse Volkssterrenwacht het Zeeuws Archief met de vraag of de tuin achter het Van de Perrehuis mocht dienen voor een wetenschappelijk experiment waarbij astronomie-natuurkunde en scheikunde samenkomen. Het Zeeuws Archief was direct enthousiast. Ook de eerste bewoner van het huis, Johan Adriaen van de Perre, voerde wetenschappelijke experimenten uit in zijn tuin, dus het verzoek lag geheel in de lijn van de geschiedenis van het monumentale pand.

Solargraphy-experiment
Het experiment in de tuin van het Zeeuws Archief is bedoeld om de baan van de zon vast te leggen. Jan Koeman van de Volkssterrenwacht plaatste daartoe op 15 juli een pinhole camera (gaatjescamera, camera obscura). De pinhole camera (door iedereen zelf te maken!) bestaat uit een blikje waarin een minuscuul gaatje is geprikt. Dit werkt net als een optische lens van glas: het omgevingsbeeld wordt omgekeerd geprojecteerd in de binnenkant van het blikje, op de zijde tegenover het gaatje. Daar wordt het beeld opgevangen door een stukje fotografische film of fotopapier. Jan Koeman plaatste enkele weken later nog verschillende andere blikjes, waarvan één op 19 augustus 2010 om na een paar weken te kijken of de plaats van de blikjes goed gekozen was.

Solargraph of zonnebaanfoto
Solargraphy komt van de woorden ‘solar’ = zon, en ‘graphy’ = schrijven. In de zomer beschrijft de zon een hoge baan boven de horizon en in de winter een lage baan. Dat komt door de schuine stand van de aardas ten opzichte van de zon. Iedere dag vanaf 21 juni (langste dag) wordt de zonnebaan iets lager. Door in deze periode een foto te maken met een belichtingstijd van ongeveer zes maanden, zal bij de onthulling goed te zien zijn dat de baan van de zon steeds verder naar beneden verschuift.

Onthulling
De solargraph die met het eerste blikje (vanaf 15 juli) is gemaakt, wordt onthuld op donderdag 23 december. Dan zijn de kortste dag en de langste nacht voorbij en beginnen de dagen weer te lengen. De directeur van het Zeeuws Archief, Hannie Kool-Blokland, zal de solargraph onthullen in aanwezigheid van genodigden, medewerkers en vrijwilligers van het Zeeuws Archief en van de Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen in Middelburg. Jan Koeman zal uitleg geven over wat er precies te zien is aan die zonnebaan. De foto wordt ‘ontwikkeld’ met behulp van een flatbedscanner.
De onthullingshappening begint om 16.00 uur in het archiefcafé.

Meer informatie
Solargraphy-experiment in de tuin van het Van de Perrehuis
Solargraphy in de tuin van het Zeeuws Archief: eerste proeve
Solargraph onthuld in tuin Zeeuws Archief
Solargraphy-project – fotograferen met een blikje. Zeeuws solargraphy-experiment van de Middelburgse Volkssterrenwacht Philippus Lansbergen

Bookmark and Share