Huwelijksbijlagen

Om te kunnen trouwen moesten bruidegom en bruid enkele bewijsstukken inleveren bij de ambtenaar van de burgerlijke stand, de huwelijksbijlagen.

De huwelijksbijlagen bestaan vooral uit afschriften van verschillende akten die informatie over het bruidspaar geven. De bijlagen zijn geordend op gemeente, jaar en aktenummer van het huwelijk.

Vooral de oudste huwelijksbijlagen zijn belangrijk bij onderzoek omdat het vaak afschriften zijn van akten van vòòr de invoering van de burgerlijke stand.

In tegenstelling tot de huwelijksakten, die in duplo zijn opgemaakt, zijn de bijlagen in enkelvoud aanwezig.

De volgende stukken kunnen als huwelijksbijlagen worden aangetroffen:

Afschrift van de doop‑ of geboorteakte

Aanstaande echtgenoten die voor de invoering van de burgerlijke stand in 1796/1811 waren geboren, leverden een afschrift van hun doopinschrijving in. Dat gold ook wanneer een aanstaand echtgenoot in het buitenland was geboren.

Als het doopregister verloren was gegaan, werd door de vrederechter of de kantonrechter een akte van bekendheid van geboorte of notoriteit opgemaakt. Hierbij legde een aantal familieleden of bekenden bij de notaris of de vrederechter een beëdigde verklaring af over de identiteit van de bruid of bruidegom en zo mogelijk over geboortedatum, geboorteplaats en ouders.

Verklaring van toestemming

De aanstaande echtgenoten hadden tot de leeftijd van 30 jaar toestemming van hun ouders nodig om te mogen trouwen. Als de ouders niet bij de plechtigheid aanwezig waren, werd een schriftelijke toestemming ingeleverd. Waren de ouders overleden, dan moesten afschriften van de overlijdensakten, soms zelfs van de grootouders worden overlegd.

Militiebewijs

Tot 1911 diende de bruidegom een bewijs inleveren dat hij aan zijn militaire verplichtingen had voldaan, was vrijgesteld of was uitgeloot. In de bijlagen tot 1861 is ook zijn signalement opgenomen.

Bewijs van onvermogen

Dit werd verstrekt als bruidegom en bruid niet in staat waren de kosten verbonden aan de huwelijkssluiting te betalen.

Raadplegen

De huwelijksbijlagen werden in Nederland in principe tot en met 1932 integraal bewaard. De bestaande Zeeuwse huwelijksbijlagen over de periode 1811-1932 worden bewaard in het Zeeuws Archief.

Helaas zijn in Zeeland niet alle huwelijksbijlagen bewaard gebleven. Van Noord‑ en Zuid‑Beveland en Oost‑Zeeuws‑Vlaanderen zijn vrijwel alle bijlagen van vóór 1877 vernietigd.

De huwelijksbijlagen over de periode 1933-1985 zijn vernietigd, met uitzondering van:

  • in het buitenland opgemaakte stukken, inclusief de voormalige Nederlandse koloniën (Nederlands Indië, Nederlandse Antillen en Suriname)
  • de medische verklaringen dat een van degenen die toestemming tot een huwelijk moet geven, niet in staat is zijn of haar wil te verklaren – circulaire van 18 januari 1988 van het Ministerie van Justitie (HDORR-1437/88).

Deze resterende bijlagen zijn nog in beheer bij de Rechtbank Zeeland-West-Brabant te Breda.

Tip Zeeuwse huwelijksbijlagen zijn te raadplegen via FamilySearch, de website van de Mormonen, de leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Mormonen verfilmden alle Nederlandse akten van de burgerlijke stand (1796-1940), waaronder de huwelijksbijlagen. Deze opnamen die zij in de jaren ’80 van de 20e eeuw maakten, zijn via FamilySearch te raadplegen.

Zeeuwse huwelijksbijlagen op FamilySearch

Zeeuwse huwelijksbijlagen vind je op de website FamilySearch.

familysearch.org

Inhoud huwelijksbijlagen op ZoekAkten

Om het vinden van de huwelijksbijlagen op FamilySearch te vergemakkelijken biedt de website ZoekAkten een inhoudsopgave per gemeente.

zoekakten.nl