Metamorfoze-project Admiraliteit in Zeeland

Het Zeeuws Archief digitaliseerde in 2005-2008 archiefstukken die inzicht geven in het reilen en zeilen in Zeeland in de beginjaren van de Tachtigjarige Oorlog. Een bijzonder rijke bron voor onderzoek, die met dank aan het programma Metamorfoze, online te raadplegen is.

Het digitaliseringsproject betrof merendeels administratie van de oorlogsvoering ‘te water’ van de ontvanger-generaal van de Admiraliteit in Zeeland. Het gaat met name om de periode 1586-1609 uit het begin van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). De gedigitaliseerde archiefstukken beslaan 16 strekkende meter en zijn voornamelijk afkomstig uit het archief Rekenkamer van Zeeland.

De periode 1586-1609 is gekozen met reden. Vanaf 1586 is de administratie van de tresorier, later ontvanger-generaal, van de Admiraliteit in Zeeland bewaard gebleven. Niet alleen de rekeningen, maar ook de achterliggende stukken, de zogenaamde ‘acquitten’, zijn aanwezig. Ook de administratie van leidinggevenden die verantwoording aan de ontvanger-generaal moesten afleggen is bewaard gebleven, vaak inclusief de acquitten. Denk bijvoorbeeld aan equipagemeesters, die toezagen op de aankoop of de bouw en uitrusting van oorlogsschepen. In 1609 werd de oorlog tijdelijk onderbroken; het Twaalfjarig Bestand. Voor de Zeeuwse admiraliteit brak een periode aan, waarin relatief weinig activiteiten werden ontplooid.

Een voorbeeld van de achterliggende stukken die bij de rekeningen bewaard zijn gebleven. Hier zijn de door kapiteins ondertekende of gestempelde ‘bonnetjes’ te zien, waarmee een gewonde opvarende zich bij de chirurgijn aan wal kon melden. Het bonnetje gaf recht op gratis medische zorg.

Voor de presentatie van de gedigitaliseerde archiefstukken heeft het Zeeuws Archief de Gids Admiraliteit in Zeeland gemaakt. Deze gids geeft een overzicht van uiteenlopende bronnen, waaronder de hierboven genoemde gedigitaliseerde administratie.

Gids Admiraliteit in Zeeland

Overzicht van bronnen over de Admiraliteit in Zeeland in het begin van de Tachtigjarige Oorlog.

www.archieven.nl