Zeeland en Japan na de Sakoku

In 1853 werd de afsluiting van Japan voor de buitenwereld opgeheven. Dit betekende ook het einde van de handelsmonopolie. Na 1854 en in het bijzonder na de Meiji-restauratie (waarbij de modernisering van Japan voorop stond), in de jaren zestig en zeventig van de 19e eeuw, kwam er een einde aan de bijzonder positie van Nederland in Japan.

Nu ook landen zoals de VS, Groot-Brittanië, Duitsland en Frankrijk met Japan handelsverdragen had gesloten, ging de Nederlandse handel met Japan, door de concurrentiestrijd en de destijds betrekkelijk onbelangrijke positie van Nederland in Europa, met rasse schrede achteruit. Wel bleef Nederland door kennisoverdracht een belangrijke rol spelen bij de verwestering van Japan, met name op het gebied van scheepsbouw, militaire navigatietechnieken en hydraulica.

Nederland in Japan

Ondanks dat Japan zich eeuwenlang had afgezonderd voor de rest van de wereld bleek dat de Japanners toch in hoge mate waren gefascineerd door het Westen, en met name door Nederland. Zo is er het Nagasaki Holland Village, of in het Japans “Oranda Mura”, wat een soort opluchtmuseum van Nederland is. Op 20 juli 1985 werd er als onderdeel daarvan Willemstad geopend, met onder andere kopieën van de Zaanse Schans, het stadhuis van het Friese Balk, een Noord-Hollandse stolpboerderij, een houten molen uit Heusden en de Gasthuiskerk aan de Middelburgse Lange Delft. Ook is er een aan Nederland gewijd maritiem museum.

Johannis de Rijke

Portret Johannis de Rijke - bron Flickr In de tweede helft van de 19e eeuw trok Japan diverse Nederlandse waterbouwers aan om de Japanse waterhuishouding op orde te krijgen. Eén van hen was Johannis de Rijke (1842-1913) uit Colijnsplaat, de derde van de in totaal zeven kinderen van dijkwerker Pieter de Rijke. Johannis is onder andere verantwoordelijk geweest voor het aanpassen en kanaliseren van de delta van de Kiso-rivieren bij de stad Nagoya. In deze stad staat dan ook een meer dan levensgroot standbeeld van Johannis. Op 13 januari 1911 werd De Rijke benoemd tot Ridder in de orde van de Nederlandsche Leeuw.

Japan in Nederland

Op academisch niveaus beleefde Japankunde in Nederland een grote bloei, ondanks het kwijtraken van het handelsmonopolie. Vanwege de reeds lang bestaand betrekkingen tussen Nederland en Japan werd de eerste leerstoel Japanologie al in 1855 opgericht aan de Leidse universiteit. Ook zijn er bij diverse kunststromingen uit de jaren 1872-1941 invloeden terug te vinden van het zogenoemde Japonisme. Artiesten zoals Van Gogh en Paul Gauguin lieten zich inspireren door de nadruk op het platte vlak, een eenvoudig kleurpalet, asymmetrische composities en Japanse motieven.

Bookmark and Share

Reageer op dit artikel

Uw email adres wordt niet getoond
captcha
.

Uit het archief