Nieuws ® Zeeuwen Gezocht ® Werknemers Marinewerf Vlissingen, 2-9-2005

Werknemers Marinewerf Vlissingen, 1815-1868

De namen van 1.608 personen die in de jaren 1815-1868 werkten bij de marinewerf in Vlissingen zijn onlangs toegevoegd aan Zeeuwen Gezocht, het personenzoeksysteem van het Zeeuws Archief. Per werknemer zijn vele gegevens vermeld, terwijl meer bijzonderheden te lezen zijn in de bijbehorende scriptie van Wilbert Weber.

Vlissingen bezat sinds het einde van de zestiende eeuw de scheepswerf van de Admiraliteit van Zeeland (de marine). In 1814 kwam hiervoor het marine-etablissement in de plaats. Onder leiding van de ‘directeur en commandant der marine’ werd er gewerkt op de ‘werf van aanbouw’ en de ‘werf van uitrusting’. De scheepswerf vormde tot aan de opheffing in 1868 een wereld op zich, met eigen werkplaatsen, keukens, bakkerijen en politie.

De meeste personeelsleden waren burgers. Er werkten equipagemeesters, constructeurs (na 1844 ingenieurs genoemd), sjouwers, takelaars, blok- en zeilmakers, kuipers, tekenaars, model- en mallenmakers, houtzagers, scheeps- en huistimmerlieden, mastenmakers, blokmakers, schilders, metselaars, beeldhouwers, smeden, koper- en blikslagers en loodgieters. Er was slechts één vrouwelijke medewerkster: de vlaggennaaister (vanaf 1845). Driekwart van het burgerpersoneel was afkomstig van Walcheren, waarvan het merendeel uit Vlissingen. Van buiten Zeeland kwamen veel werknemers uit Zuid- en Noord-Holland.

In Zeeuwen Gezocht vindt u per werknemer: geboortedatum en -plaats, datum en functie bij indiensttreding, datum en functie bij uitdiensttreding en de reden (bijvoorbeeld pensionering of overplaatsing). De gegevens komen uit de stamboeken met de namen van de ‘minder geëmployeerden en werkvolk’ uit het archief van de marinewerf, dat zich bevindt in het Zeeuws Archief. Wilbert Weber deed hierin onderzoek naar de jaren 1815-1868 voor zijn afstudeerscriptie over de invloed van de marinewerf op de negentiende-eeuwse samenleving in Vlissingen. In de scriptie, te raadplegen in het Zeeuws Archief, vindt u nog veel meer bijzonderheden over het personeel, zoals over hun salaris.

De marinewerf bevond zich aan de kop van de Dokhaven van Vlissingen. Steendruk van Jobard, naar een tekening van Andreas Schelfhout, uit 'Vues des Pay-Bas' van J. Madou (circa 1825) (Zeeuws Archief, Zeeuws Genootschap, Zelandia Illustrata, deel II, cat.nr 1291).

Links

• Zoeken op persoonsnaam kan in het personenzoeksysteem Zeeuwen Gezocht (met voorselectie van de groep ‘Ambten, functies, beroepen en militairen’).

• De originele registers bevinden zich in het archief van het Marine-etablissement Vlissingen (toegang 95.1), de inventaris van het archief is online beschikbaar, de ‘stamboeken van minder geëmployeerden en werkvolk 1815-1868’ zijn opgenomen onder inventarisnummers 999-1008.

• Meer bijzonderheden over de marinewerf en zijn personeel zijn gepubliceerd in de scriptie: Wilbert Weber, ‘Hetgeen het zwaarste is, moet het zwaarste wegen’. De invloed van de marinewerf op Vlissingen van 1814 tot en met 1868 (Vlissingen 1995), aanwezig in de bibliotheek van het Zeeuws Archief.

Deze bijdrage werd ook gepubliceerd in Nieuwsbrief Zeeuws Archief nr 27, september 2005.